خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی - آنا

قاسم احمدی*

مقتدی صدر و آینده تحولات عراق

چهارشنبه 23 خرداد 1397 - 20:33
مقتدی صدر: خطر جنگ داخلی وجود دارد/ مناصب پشیزی برایم ارزش ندارد

مقتدی صدر چهارمین فرزند از خانواده سید محمد صادق صدر مجتهد با نفوذ عراقی است که تا قبل از حمله امریکا به عراق ، در سایه نام و عنوان پدر و برادرانش مجالی برای عرض اندام نمی یافت ، اما شهادت پدر و برادران بدست رژیم بعث و در ادامه سقوط صدام فرصتی ایجاد کرد تا مقتدی نیز به یکی از شخصیت های تاثیر گذار در تاریخ کشور عراق تبدیل شود.

مقتدی صدر چهارمین فرزند از خانواده سید محمد صادق صدر مجتهد با نفوذ عراقی است که تا قبل از حمله امریکا به عراق ، در سایه نام و عنوان پدر و برادرانش مجالی برای عرض اندام نمی یافت ، اما شهادت پدر و برادران بدست رژیم بعث و در ادامه سقوط صدام فرصتی ایجاد کرد تا مقتدی نیز به یکی از شخصیت های تاثیر گذار در تاریخ کشور عراق تبدیل شود.

مقتدی صدر با ورود امریکایی ها به عراق، در تابستان سال 2003 و با هدف مبارزه با اشغالگران گروهی بنام "جیش المهدی" را بنیان نهاد.موفقیت صدر در جذب جوانان عراقی به قدری بود که ظرف سه سال یعنی تا 2006 به 600هزار نیروی نظامی دست یافت.

نمایش قدرت جیش المهدی و رژه علنی در شهرک صدر، نجف،کوفه، بصره و ...، درگیری های خونین با امریکایی ها بویژه در انتفاضه مهدویه(جنگ نجف در سال 2004) ، حتی کمک نظامی به حوثی های یمنی و این اواخر شکل گیری گروههای مبارز برعلیه داعش مانند حرکت النجبا ، عصایب اهل حق ،فضیلت و ... از مقتدی صدر یک قهرمان در ذهن مردم عراق به عنوان یک قهرمان ساخته است.

روابط مقتدی صدر و ایران

روابط مقتدی صدر با جمهوری اسلامی ایران از آغاز تا کنون پر از فراز و نشیب بوده است،مصداق واقعی این فراز و نشیب از حمایت ایران و مقام معظم رهبری از وی در جریان جنگ علیه آمریکاییها و نوشتن نامه به آیت الله سیستانی مبنی بر حمایت از صدر در این جهاد ، تا مصاحبه های وی علیه جمهوری اسلامی است .

شاید علت اصلی این رفتار و خلق و خوی وی چند وجهی بودنش و علاقه شدید به کسب قدرت می باشد.ترکیبی از تضادها، افراط و تفریط ، نزدیکی به آرای کمونیستها ، حمایت از مراجع، تا ژست ناسیونالیستی گرفتن و حمله به مراجع، او را به یک احمدی نژاد تبدیل کرده تا روحانی مبارز شیعه.

او از سال 2006 و برای تحصیلات فقهی به قم سفر کرد و در آنجا سکنی گزید، در طول این مدت از حمایت جمهوری اسلامی ایران برخوردار بود، اما یکسال بعد و در بحبوحه جنگ با آمریکا، آن روی سکه مقتدی صدر معلوم شد، وی علیرغم تشکیل نیروهای امنیتی عراق و با وجود تشکیل دولت قانونی، جیش المهدی را منحل نکرد و در چندین عملیات با نیروهای امنیتی عراق وارد درگیری نظامی شد، اما در سال 2008 و در عملیات صوله الفرمان بر سر کنترل شهر بصره به شدت شکست خورد پس از آن به رایزنی با مقامات ایرانی پرداخت تا از حمایت آنها برخوردار گردد، اما نتیجه عکس داد و سرانجام تحت فشار، جیش المهدی را منحل کرد. این مسئله تا حدی در او تاثیر گذاشت که در اولین رویارویی با ایران، در مصاحبه با شبکه الجزیره، از دخالت ایران در امور عراق انتقاد کرد و در ادامه سازمان نظامی-سیاسی سرایا الاسلام را بجای جیش المهدی تشکیل داد.

اما این پایان مواضع جدید او نبود، مقتدی برای انتقام از گروههای شیعه ، ائتلاف "تحالف وطنی عراق" که برای نزدیک شدن گروههای شیعه به رهبری حکیم تشکیل شده بود را بی ارزش خوانده و در اعلامیه ای 29 ماده ای طرح آشتی ملی را مطرح کرد و خواستار انحلال ائتلاف حذف "حشد الشعبی" و خروج نیروهای خارجی از عراق، حتی دوستان (اشاره مستقیم به ایران)، شد. سفر به عربستان و دیدار با بن سلمان، دیدار با مقامات آمریکایی، از دیگر اتقدامات جدید مقتدی صدر بود.

گمانه زنی ها در خصوص آینده عراق و صدر

با پیروزی جریان صدر اتنخابات پارلمانی عراق که در بهار امسال انجام شد پیش بینی نوع رفتار وی در آینده از دو حالت خارج نیست:

احتمال اول این است که او بعنوان یک اپوزیسیون جمهوری اسلامی در عراق عمل کرده و آلنترناتیوی در برابر گروههای شیعی دیگر برای تضعیف آنها و ایران باشد.احتمالی که با توجه به کسب کرسی های پارلمان توسط گروههای شیعی دیگر مانند جریان فتح به رهبری هادی العامری ، جریان نوری مالکی و جریان حیدر العبادی کمی بعید به نظر می رسد و نمی توان روی آن حساب باز کردو چه بسا بازی در این زمین بیشتر موجب شکست وی در تصاحب کرسی های دولتی و وزارتخانه های مهم را رقم بزند.

اما پیش بینی دوم که کمی محتمل تر بنظر می رسد این است که صدر از تجارب بدست آمده این سالها بهره مند شده و اصطلاحا همه ی تخم مرغ های خود را در یک سبد قرار ندهد و به این مهم دست یابد که در مواقع بحران و درگیری که احتمال وقوع آن در کشوری با پتانسیل کنونی عراق کم نیست در میان کشورهای دنیا که هیچ در همسایگان خود تنها می تواند روی جمهوری اسلامی ایران حساب کند و بهتر است که وارد فضای تقابل با ایران و سایر گروههای شیعی عراق نشود.

به هر صورت ایران عراق را از دو مشکل عدیده یعنی افتادن کشور بدست داعش و عدم اجازه تجزیه عراق به دو کشور عربی کردی نجات داده است این مساله و عقبه فکری فرهنگی و مذهبی مشترک مانع از این می شود که بتوان با تقابل با جمهوری اسلامی و گروههای شیعی حامی اش ادامه داد. در همین راستا دیدار وی با هادی العامری و ائتلاف فتح ، دیدار با ائتلاف حکیم و ایاد علاوی پس از اعلام نتایج انتخابات نشان از پختگی سیاسی وی دارد.

اما باید منتظر بود و دید کدام وجه اخلاقی در مقتدی صدر نمود می یابد هیجان زدگی کاذب یا عمل براساس عقل و منطق.

* کارشناس مسائل غرب آسیا

کد خبر: 396546
نظرات (0 عدد)
  1. 1- لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. 2- نظرات حاوی مطالب توهین‌آمیز یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
  3. 3- نظرات پس از تایید منتشر می‌شود.